Làm Chủ Cảm Xúc Là Gì? 7 Lợi Ích Và Cách Kiểm Soát Cảm Xúc Hiệu Quả

Cảm xúc là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Trong học tập, công việc hay các mối quan hệ, chúng ta thường trải qua nhiều trạng thái như vui, buồn, lo lắng hoặc tức giận. Nếu không biết kiểm soát cảm xúc, bạn dễ đưa ra những phản ứng bốc đồng và ảnh hưởng đến quyết định cũng như các mối quan hệ xung quanh. Vì vậy, học cách làm chủ cảm xúc là kỹ năng quan trọng giúp bạn bình tĩnh hơn và xử lý mọi tình huống tích cực hơn. Cùng Việt Anh – trường tư thục hàng đầu TPHCM tìm hiểu cách làm chủ cảm xúc một cách hiệu quả nhất nhé!

Làm chủ cảm xúc là gì?

Làm chủ cảm xúc là khả năng nhận biết, kiểm soát và điều chỉnh cảm xúc của bản thân trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Khi bạn làm chủ được cảm xúc, bạn không để những cảm xúc tiêu cực như tức giận, căng thẳng hay thất vọng chi phối hành vi của mình. Thay vào đó, bạn biết cách bình tĩnh suy nghĩ, lựa chọn cách phản ứng phù hợp và giải quyết vấn đề một cách lý trí hơn.

Việc làm chủ cảm xúc không có nghĩa là kìm nén hay phủ nhận cảm xúc của mình, mà là hiểu rõ những gì mình đang cảm nhận và học cách điều tiết chúng một cách tích cực. Khi rèn luyện được kỹ năng này, bạn sẽ dễ dàng giữ được sự tỉnh táo trong những tình huống áp lực, hạn chế những xung đột không cần thiết và xây dựng các mối quan hệ bền vững hơn trong cuộc sống.

>Xem thêm: 

• Kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non
• Kỹ năng sống cho trẻ mầm non

7 Lợi ích của việc làm chủ cảm xúc

Giúp bạn đưa ra quyết định có chủ đích

Quản lí cảm xúc cho phép bạn chấp nhận những cảm xúc mà bạn đang có từ những sự xung đột. Hãy thử tưởng tượng bạn đã có một ngày học tập căng thẳng và bây giờ sẽ về nhà cùng gia đình. Rất dễ dàng để bạn bước vào nhà và trút sự bực bội của bạn lên người khác và nó chỉ xảy ra khi bạn không kiểm soát được nó. Lợi ích của việc làm chủ cảm xúc lúc này cho bạn cơ hội để đưa ra quyết định có chủ đích với các hành vi của mình thay vì để cảm xúc điều khiển nó.

Có những lựa chọn lành mạnh khi làm chủ được cảm xúc

Chúng ta thường đưa ra những lựa chọn thiếu tích cực khi cảm xúc bị ảnh hưởng. Ví dụ, khi bạn cảm thấy thất vọng, căng thẳng hoặc buồn bã, bạn có thể dễ dàng phản ứng theo cảm tính như cáu gắt với người khác, đưa ra quyết định vội vàng hoặc làm những điều khiến bản thân hối tiếc sau đó. Khi biết cách làm chủ cảm xúc, bạn sẽ bình tĩnh hơn để nhìn nhận vấn đề và cân nhắc trước khi hành động. Nhờ đó, bạn có thể đưa ra những lựa chọn phù hợp hơn cho bản thân, từ cách giao tiếp với người khác cho đến cách giải quyết các tình huống trong cuộc sống.

Giao tiếp mang tính xây dựng – Thu hút người nghe

Nếu bạn cảm thấy mình không thể truyền đạt được thông điệp về nhu cầu hoặc mong muốn cá nhân trong một mối quan hệ mà thường la hét, cáu gắt thì lợi ích của việc làm chủ cảm xúc sẽ giúp bạn có thể cân bằng lại. Khi kiểm soát được cảm xúc, bạn sẽ bình tĩnh lắng nghe và truyền đạt suy nghĩ của mình rõ ràng hơn. Bạn có thể kiểm soát được cảm xúc của mình và hành động vì một nơi bình yên thay vì một nơi đau đớn.

Xây dựng mối quan hệ tích cực

Khi bạn có giao tiếp một cách lịch sự – đó là khi bạn làm chủ được cảm xúc của mình và bạn có thể thể hiện sự quan tâm dành cho đối phương. Một cách tiêu cực thường thấy, chúng ta đưa ra những lời nhận xét, mỉa mai khi chúng ta cảm thấy nhu cầu của mình không được đáp ứng.

Chúng ta có thể nói ra những lời khó nghe trong cơn tức giận nếu chúng ta cảm thấy cô đơn hoặc bị bỏ rơi. Khi chúng ta biết điều chỉnh cảm xúc của mình, chúng ta có thể bình tĩnh nhận diện cảm xúc thật và không ngại chia sẻ nó ra với đối phương, điều này có thể giúp thay đổi mối quan hệ trở nên thấu hiểu và tích cực hơn.

Học cách làm chủ cảm xúc giúp bạn tự tin hơn

Những câu nói hay suy nghĩ như “Tôi không đủ giỏi” hoặc “Tôi không quan trọng” có thể nghe giống như “Tôi không thích hợp ở đây với những người này. Tất cả họ đều rất thành công.”. Thế nhưng, sự thật những điều này không hoàn toàn đúng. Khi bạn được điều chỉnh về mặt cảm xúc, bạn sẽ học được cách nhìn nhận đúng về mình. Bạn nhìn nhận được điểm yếu của mình, đồng thời, bạn cũng công nhận giá trị và thế mạnh mà bạn mang lại.

Sự hài lòng cao hơn

Nếu bạn chủ động về những lựa chọn mình đang thực hiện, có những mối quan hệ lành mạnh và hạnh phúc, cảm thấy tự tin hơn, thì… bạn sẽ hài lòng hơn. Lợi ích của việc điều tiết cảm xúc là có được sự hài lòng hơn trong cuộc sống công việc và cuộc sống không phải công việc của bạn.

Cải thiện tâm trạng

Nếu bạn có thể làm chủ cảm xúc của mình, bạn sẽ thấy rằng tâm trạng của mình đang xuống nhưng không quá tệ. Hoặc nếu tâm trạng của bạn ở mức thấp, thì bạn vẫn có khả năng hồi phục cao hơn. Tâm trạng của bạn sẽ được cải thiện khi bạn luyện tập các cơ điều tiết cảm xúc.

Cách làm chủ cảm xúc trong mọi hoàn cảnh

Tránh xa những yếu tố căng thẳng

Căng thẳng là một trong những nguyên nhân lớn gây ra sự mất kiểm soát cảm xúc. Khi bạn cảm thấy căng thẳng, hệ thần kinh sẽ dễ dàng kích hoạt phản ứng “chiến đấu hoặc bỏ chạy”. Từ đó, khiến bạn dễ nổi nóng hoặc mất bình tĩnh. Để kiểm soát điều này, hãy tập trung vào các kỹ thuật giảm căng thẳng như hít thở sâu, thiền định, hoặc thực hiện các hoạt động thể dục. Điều này giúp bạn giảm thiểu mức độ căng thẳng và dẫn duy trì lại được sự ổn định cảm xúc trong những tình huống khó khăn trong cuộc sống.

Không phản ứng ngay lập tức

Khi có một việc bất ngờ xảy ra, bạn đừng vội phản ứng. Thay vào đó, hãy tạm ngưng để suy nghĩ. Điều này không chỉ giúp bạn xử lý cảm xúc một cách lý trí hơn mà còn giúp bạn tránh được những phản ứng bốc đồng có thể dẫn đến hối tiếc. Hãy thực hiện một bài tập đơn giản: Hít thở sâu trong 10 giây mỗi khi bạn cảm thấy cảm xúc bị kích thích. Thời gian này sẽ giúp bạn bình tĩnh và đưa ra quyết định thông minh hơn rất nhiều.

Hãy luôn có suy nghĩ tích cực

Khi gặp phải tình huống căng thẳng, thay vì chìm đắm trong những suy nghĩ tiêu cực, hãy cố gắng thay thế những điều tiêu cực bằng những suy nghĩ tích cực. Ví dụ, nếu bạn bị chỉ trích, thay vì nghĩ “Mình thật tồi tệ,” hãy tự nhủ: “Đây là cơ hội để mình cải thiện.” Cách suy nghĩ này không chỉ giúp giảm căng thẳng mà còn giúp bạn phát triển tinh thần mạnh mẽ hơn.

Đừng vội nói những từ khó nghe, phán xét vấn đề

Lời nói có sức ảnh hưởng rất lớn khi giao tiếp. Nếu không may bạn không kiểm soát được những ngôn từ mang tính phán xét mang tính tiêu cực khi giao tiếp, đều này sẽ vô tình làm cho mọi người xung quanh cảm thấy khó chịu và bạn cũng sẽ nhận lại những vấn đề không mấy vui vẻ. Thay vì sử dụng những lời nói gây tổn thương như “Anh làm em rất tức giận” hãy nói “Em cảm thấy buồn khi anh làm như thế.” Cách này giúp cuộc đối thoại trở nên nhẹ nhàng và dễ giải quyết hơn.

Chăm sóc cảm xúc bản thân mỗi ngày

Không phải lúc nào người khác cũng có thể giúp bạn bình tĩnh, vì vậy bạn cần học cách tự xoa dịu bản thân. Khi cảm thấy lo lắng hoặc buồn bã, hãy tìm đến những hoạt động giúp bạn cảm thấy thoải mái, thư giãn, hoặc làm những điều bạn thích. Việc xây dựng thói quen chăm sóc bản thân sẽ giúp bạn làm chủ cảm xúc tốt hơn và dễ dàng vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.

Và trên đây, Trường Việt Anh đã mách bạn những cách có thể áp dụng mỗi ngày để dần cải thiện việc làm chủ cảm xúc trong cuộc sống hiện đại ngày nay! Nếu phụ huynh muốn giúp trẻ phát triển trí tuệ cảm xúc ngay từ sớm, có thể tham khảo các chương trình giáo dục tại Trường Việt Anh! Với môi trường giáo dục thân thiện cùng phương pháp giúp trẻ biết cách làm chủ cảm xúc từ những năm đầu đời, Trường Việt Anh sẽ là nền tảng vững chắc để con bạn trưởng thành một cách tự tin và bình tĩnh trong mọi tình huống.

Văn phòng tham vấn tâm lí trên mây của Dự án Bảo hiểm sức khoẻ tinh thần xác định tầm nhìn và sứ mệnh của mình, hướng đến việc xây dựng môi trường học đường lành mạnh, hỗ trợ học sinh – phụ huynh – giáo viên nhận biết và phòng ngừa các khó khăn tâm lí.

Chúng tôi luôn muốn trở thành người bạn đồng hành chăm sóc sức khỏe tinh thần và bảo vệ tương lai của thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và cả mai sau.

Mọi thắc mắc xin liên hệ:

• Email: tamlyhocduong@major.edu.vn
• Hotline: 0905.723.209
• Đăng ký tham vấn tâm lý: TẠI ĐÂY