Ý nghĩa sự phát triển của não bộ 

Hầu hết hệ thống tế bào thần kinh của não được hình thành trong vài năm đầu sau khi sinh. Khi mới ra đời, não trẻ chỉ bằng khoảng một phần tư kích thước của não lúc trẻ trưởng thành. Đến 2 tuổi, kích thước não của bé sẽ bằng khoảng ba phần tư kích thước não người trưởng thành. Não của trẻ 5 tuổi đã có thể tiệm cận não người lớn về cả kích thước, khối lượng. Tất nhiên điều này không đồng nghĩa với việc trẻ 5 tuổi hiểu được hết mọi thứ như người lớn. Yếu tố được đề cập ở đây để chỉ ra sự khác nhau này chính là kinh nghiệm sống.

Ý nghĩa của sự phát triển này là các cấu trúc của não liên quan đến học tập, trí nhớ, kiểm soát vận động mọi chức năng khác của não đã được thiết lập ở trẻ khi bé vừa bước qua 5 tuổi. Những kết nối này được gọi là khớp thần kinh. Chúng chính là cơ sở của tất cả các chuyển động, suy nghĩ, ý thức, ký ức và cảm xúc.

Trong năm đầu tiên của cuộc đời mỗi đứa trẻ. Khi các thành phần cảm xúc quan trọng của não bộ đang được hình thành. Điều quan trọng nhất với não bộ là một môi trường an toàn, ổn định, bao gồm nhiều tác động và nhu cầu được đáp ứng kịp thời.

Ngoài ra, chìa khóa cho sự phát triển của não bộ trong 3 năm đầu rất đơn giản. Đó là được trò chuyện thường xuyên, được chơi cùng mọi người xung quanh. Ngoài ra hãy tạo một môi trường sống, sinh hoạt, học tập đa dạng, kích thích não bộ phát triển. Song song đó, cũng cần khoảng thời gian nghỉ ngơi được cân bằng một cách hợp lý để não có thể tự định hình và tổ chức lại. Những điều tưởng chừng như đơn giản này lại rất quan trọng. Đây là một trong những việc tạo tiền đề cho sự phát triển về mặt tư duy của bé sau này.

Hình thành khả năng kết nối mạnh mẽ

Một điều đáng ngạc nhiên là não của một đứa trẻ 2 tuổi có đến hàng nghìn tỷ kết nối, gấp đôi những gì mà một người trưởng thành có thể có. Bộ não phát triển các kết nối để đáp ứng với tất cả các loại thông tin mà chúng nhận được nhằm xử lý và có thể thích nghi. Theo thời gian, một số kết nối nhất định được sử dụng lặp đi lặp lại trong khi những kết nối khác dẫn bị quên lãng và không bao giờ được não bộ chú ý tới thêm một lần nào nữa.

Quá trình này diễn ra theo cách hoàn toàn bình thường và được các nhà khoa học gọi là sự “cắt tỉa dây thần kinh”. Điều này giải thích lý do tại sao một đứa trẻ có thể dễ dàng học chính xác giọng điệu và cách phát âm của một loại ngôn ngữ xác định từ khi còn rất nhỏ. Tuy nhiên, nếu não bộ không được tiếp xúc với loại ngôn ngữ đó thường xuyên. Các khớp thần kinh nhất định sẽ không hoạt động và não không còn có thể nghe, hiểu hoặc hình thành phản xạ nhất định với loại ngôn ngữ này một cách dễ dàng nữa.

Cắt tỉa dây thần kinh cũng giải thích lý do tại sao việc hình thành và lặp đi lặp lại một hành động đến mức trở thành thói quen lại quan trọng với trẻ nhỏ. Chúng tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập và giúp não hiểu được điều gì là quan trọng.

Mặc dù hầu hết sự phát triển của não bộ diễn ra trong khoảng 3 năm đầu sau khi sinh. Những năm tiếp theo, não bộ vẫn tiếp tục nuôi dưỡng khả năng hoạt động của các tế bào thần kinh một cách mạnh mẽ. Điều đó kích thích và khiến những trẻ em trong độ tuổi từ 3 đến 6 tuổi học rất nhanh. Không chỉ là học kiến thức cơ bản mà trẻ còn có thể hiểu về những quy tắc xã hội. Đôi khi là tên gọi phức tạp của một số loại động vật hoặc thậm chí là những loại khủng long, cách chơi các môn thể thao và trò chơi, hướng dẫn thực hiện một số công việc, sự sáng tạo….

Tuy nhiên, các vùng kiểm soát xung động và khả năng phán đoán của não lại không phát triển đồng bộ với những năng lực khác. Chúng thường phát triển muộn hơn trong những năm trẻ đi học và không hoàn toàn được hoàn thiện cho đến sau tuổi vị thành niên.

Hỗ trợ sự phát triển não bộ của trẻ 5-8 tuổi

Trong xã hội phương Tây, các bậc cha mẹ đặt trong tâm nhiều vào thời điểm mà một đứa trẻ đạt đến cột mốc quan trọng nào đó trong mối quan hệ với những người bạn đồng trang lứa. Bậc cha mẹ sẽ cảm thấy tự hào với những mốc thành tựu nhỏ mà trẻ đang dần đạt được. Chẳng hạn như tự ngồi bô, biết đọc khi được 4 tuổi,….

Thông thường, một đứa trẻ thông minh sẽ biết đọc sớm hơn một đứa trẻ bình thường. Đôi lúc chúng cũng thích đọc hơn những đứa khác. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa một đứa trẻ biết đọc chậm hơn là không tốt. Đôi khi chúng hình thành những kỹ năng về ngôn ngữ đặc biệt tốt mà chúng ta gọi là “thiên bẩm”. Hãy coi đó như một sự phát triển vượt bậc về trí tuệ.

Mặc dù đạt được thành tựu ở một số giai đoạn sớm hơn so với những đứa trẻ khác có thể khiến nhiều bậc cha mẹ cảm thấy tự hào. Tuy nhiên chúng ta không nên tập trung vào việc cố gắng giúp con mình “đi trước” các bạn đồng trang lứa trong một số lĩnh vực nhất định. Thay vào đó, cha mẹ nên tập trung vào việc khuyến khích trẻ hình thành và tích lũy các kỹ năng theo chiều ngang ở những độ tuổi nhất định.

Cơ thể, bao gồm cả não là một phần của hệ thống phức tạp. Đầu vào bên trong (như nhịp tim chẳng hạn) và đầu vào bên ngoài (như nụ cười của một người lạ) được xử lý bởi hai bán cầu não khác nhau là bán cầu não trái và bán cầu não phải. Ngoài ra, chúng còn qua 3 cấp độ khác nhau là não sau, não giữa và não trước.

Bộ não của trẻ có khả năng định hướng và lập trình cho mọi sự phát triển diễn ra cả trong lẫn ngoài cơ thể. Nhờ một số tiến bộ trong khoa học về thần kinh cũng như áp dụng những trang thiết bị hiện đại mà các nhà khoa học hay các chuyên gia thực sự có thể nhìn thấy hình ảnh hoặc thậm chí là cơ chế hoạt động của một trong những bộ phận quan trọng nhất của cơ thể – não bộ. Trẻ từ 5-8 tuổi là giai đoạn mới bước vào quá trình học tập. Não bộ giai đoạn này đã chuẩn bị đủ nguyên liệu để giúp trẻ có khả năng tiếp thu và học tập một cách tốt nhất.

Văn phòng tham vấn tâm lí trên mây của Dự án Bảo hiểm sức khoẻ tinh thần xác định tầm nhìn và sứ mệnh của mình, hướng đến việc xây dựng môi trường học đường lành mạnh, hỗ trợ học sinh – phụ huynh – giáo viên nhận biết và phòng ngừa các khó khăn tâm lí.

Chúng tôi luôn muốn trở thành người bạn đồng hành chăm sóc sức khỏe tinh thần và bảo vệ tương lai của thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và cả mai sau.

Mọi thắc mắc xin liên hệ:

• Email: tamlyhocduong@major.edu.vn
• Fanpage: https://www.facebook.com/phongtamlitrenmay/
• Hotline: 0905.723.209
• Đăng ký tham vấn tâm lý: TẠI ĐÂY